De Raad van State bevestigt: landbouwgrond in globaal kader natuurbeheerplan is niet zonder gevolgen
De opname van een landbouwperceel in het ‘globaal kader’ van een natuurbeheerplan blijft voor discussie zorgen.
Volgens natuurorganisaties en het Agentschap voor Natuur & Bos blijft zo’n opname zonder gevolgen. Landbouworganisaties waarschuwen daarentegen voor reële juridische en praktische gevolgen en zien de globale kaders liefst verdwijnen.
Recente rechtspraak van de Raad van State geeft alvast aan dat de opname in een globaal kader niet zonder gevolgen blijft.
Wat is dat ‘globaal kader’?
Het globaal kader (vroeger ‘visiegebied’) is een onderdeel van het natuurbeheerplan. Het beschrijft onder meer welk natuurstreefdoel een natuurbeheerder op de lange termijn wil bereiken. Hierin worden zowel de deelnemende percelen opgenomen waarop beheersmaatregelen zullen worden uitgevoerd als percelen in een eventueel ruimer gebied.
Een globaal kader legt derhalve een langetermijnvisie vast die niet noodzakelijk beperkt blijft tot de effectief deelnemende percelen in het natuurbeheerplan.
Bovendien maakt het globaal kader het gemakkelijker om het natuurgebied uit te breiden. Voor de uitbreiding naar percelen in zo’n globaal kader geldt bijvoorbeeld een beperkte procedure zonder publieke consultatie en voor percelen in het globaal kader van een erkend natuurreservaat kunnen natuurbeheerders genieten van aankoopsubsidies.
De opname van een perceel is niet zonder gevolgen
De percelen in het ruimer gebied van het globaal kader worden niet toegevoegd aan het natuurgebied zelf. Op zich lijkt de opname van percelen in het globaal kader niet voor directe rechtsgevolgen te zorgen voor de eigenaar of gebruiker van deze percelen, aldus de Vlaamse overheid.
De Raad van State stelt in drie recente arresten echter vast dat de landbouwers van wie de percelen in het globaal kader van het natuurreservaat worden opgenomen, terecht kunnen vrezen dat dit op termijn hun agrarische gebruiksmogelijkheden kan aantasten. Volgens de Raad van State kan bovendien niet uitgesloten worden dat de ecologische visie van zo’n globaal kader op termijn een belemmering vormt voor vergunningen die deze landbouwers zouden aanvragen voor de uitbreiding of verdere exploitatie van hun landbouwbedrijf.
De Raad van State aanvaardt derhalve dat deze landbouwers het vereiste belang hebben om de opname van hun perceel in het globaal kader aan te vechten: hun beroepen zijn ontvankelijk. Dat is op zich al betekenisvol. De vraag of die opname ook wettig is, moet de Raad echter nog ten gronde beoordelen, waarover later meer.
Twijfelt u over de impact van een natuurbeheerplan op uw eigendom? Neem contact op met ons team Overheid & omgeving via info@firmus.be.
H. Vermeiren en A. Janssens, 26 maart 2026
⚖️ Arresten
RvS 15 januari 2026, nr. 265.410